Di pêşengiya PKK’ê de, gelê kurd niha gavên mezin diavêje û dixwaze di şer de jiyana xwe ji nû ve saz bike, di hemû aliyê welat de ref bi ref tev li şer dibe, di Rojhilata Navîn de ev 15 sal in em kar dikin, karê me yê serxwebûn û azadiya Kurdistanê bi rastî mirov dikare bêje heta niha tu caran ne wiha çêbûbû û ne bi ser ketibû. Niha hûn hevalên pir ji welat û ji şer dûr ketine dîxwazin hinek gavan bavêjin, di nava şer de jiyana xwe careke din çêbikin. Lê cesaret û fedakariyeke mezin dixwaze û ji aliyekî de zanebûnekê dixwaze. Heval bi dil, bi niyetê baş in, lakîn rastiya welat çi ye, di nava welat de ya şer çi ye, mirov li ser vê disekine, we tevan pir zeîf dibîne. Qasî soza xwe didin, nikarin pêre bimeşin. Bi durustbûniyê tenê nabe. Şer jîrekbûnê ji mirov dixwaze. Jiyan guhartinê ji mirov dixwaze, pir zor û zahmetiyê dixwaze, xisûsiyetên şerê gerîla. Heval di vir de nikarin xwe çêbikin, mezin bikin. Hemû însanê kurd ji bo xwe şer, ji bo xwe artêşa gel çêkirinê de dûr in. Kê gotiye çi, li ser wê meşiyaye, bi xwe jî tiştên rast nikarin bigrin, hasasiyet tuneye. Şer jî bi rastî hasasiyet e, şiyarbûne, nêrîneke wiha mezin li ser her tiştî ye. Ku ne wiha be mirov nikare. Hemû azadiyê dixwazin, dixwazin ji bo azadiyê tiştekî bikin. Dijmin jî pir zaneye, tecrubeyeke xwe ya mezin heye, zanê lêxe û yên me belê fedekarî, cesaret heye lê nizanin lêxin. Jiyana nîzamî pir çênebûye. Di dîsîplînêde jiyan pir nemeşandine. Herkesî li gor kêfa xwe çawa xwestiye, wiha meşiyaye. Razaye, ketiye, meşiye, ji bo filankesî, ji bo filan dijminî pê lîstine, bi xwe lîstiye. Hûn niha di nava Kurdistane de bi navê artêşa gel, şerê gel gavên mezin diavêjin. Di bin serokiya partiyê de tiştê ispat bû, mirov dikare ji bo xwe şer bike û di vî şerî de jiyana xwe nû bike, azad bike. Va îmkana li pêşiya we tevan ket. Piranî tabî dixwazin erzan xwe tev livê jiyanê bikin, wiha çûn. Yekî ku bi aqil be vê partiyê, vê serokiyê nas bike, dizane ku ne mumkune mirov azadiyê erzan bigre. Bihaya xwe giran e. Zahmetiyeke mezin dixwaze ku tu liyaqî azadiyê be.

Di vir de ez we tevan pir bi kêmasî dibînim. Kêfa we dilê we tişta dixwaze lê ji bo vê çi meş, çi kar lazim e, li ser vê nasekinin. Bêhtir xwe dikin giranî. Şoreş ne ji bo şexsê mirov bifilite, şoreş ji bo gel bifilite. Şoreş ne ji bo nefsa mirov were cih, şoreş ji bo îradeya gel, ji bo hêviya gel, armanca gel a tarîxî dûr û dirêj were cih. Lê piraniyê tev lê dibin, dibêjin şoreş ji bo min. Ên tev li me bûne pir seranserî, pir bi nêrîneke xwe ya kêfî xwestin bimeşin, partiyê wiha bibînin û wiha bimeşînin, tev ketin. Me gelek tişt dan pêşiya wana, me got, wexta berê xwe didin welat, berya herin me pir tişt gotin nêlimîn, guh nedan ser me, pirayî bi zarîkî çûn li welat ketin, hineka xwe avêt erdê û poşman bûn, zû şehîd ketin. Tabî va tiştna ne rast in. Mirov wiha tev li partiyê nabe. Tevlêbûna partiyê ji bo ku mirov tiştekî bide partiyê, tevlêbûna şer ji bo mirov quwetekê bidêyê. Ji bo vê mejiyê xwe biwestînin.

Niha van hevalên dinêrin yên dawiyê ne, îlla dibêjin “em herin.” Ev dersên ev panzdeh sal in li vir me dane mezin bû. Yên çûne heta niha bi hezaran çûn çi jê girtin? Qet! Tev tenezûl nekirin. Di vir de vana ji bo xwe jî, ji bo hemû hevalan jî giranî çekîrin.

Tevlêbûna şer bi rastî li gora rastiya şer be, ne li gorî kêfa mirov be. Çûna welat li gora îmkan û şertên welêt be, ne li gora xwesteka mirov be. Mirov objektîf li ser vana bisekine. Çima ez van tiştan dibêjim? Heta niha me kar kiriye, rojekê em poşman nebûne û me ne gotiye em westiyane, me ne gotiye em nikarin bimeşînin. Ji tunebûnê me wiha kir û heta vir anî. Yê wekê we, me wiqas îmkan dane pêşiyê, zip xwe diavêjin rast, diavêjin çep diherin. Nikarin xwe biparêzin. Ez dibêjim ev ne uslûbeke rast e. Terbiya şoreşgerî nebe, dîsa mirov nikare xwe tev li vî şerî bike û xwe îdare bike. Pir kes şoreşgeriyê bê nîzamî dihesibîne, bi kêfa mirov jiyan dihesibîne. Ev ne rast e. Bilakîs nizam û disîplina mezin di karê şoreşgerîdeye û pir ne bi kêfa mirov, pir li ser armancê jiyan, temamê jiyana şaxsî rakir? Di vê jiyana partiyê, di vê jiyana şerde tu nikarê ji bo xwe saetekê rehet razê, nanekî belkî tu nikaribe bixwê, îmkana te tunebe. Her tişt ji bo şer û nizama şere, li ser vêye.

Yên tevlêbûne, bîlakîs! Niha zehmetiya me ya mezin çi ye? Em însanê kurd bi nîzam kin, bi dîsîplîna şer gihînin, wana ji zatî derxînin. Li gorî şerta mirov xwe hazîr bike, ne li gorî kêfa xwe. Me jî ji tunebûnê xwe çêkir. Yekî dixwaze xwe bi ser xe, bila li jiyana serokiyê binêre, ji tevan be îmkantir, ji tevan bi tengayîtir, zahmettir gav avêtine lê di van gavande jî li paş neketiye û neketiye. Bi usûl meşiyaye, bi mesûliyet li ser xwe sekiniye, bawerî kiriye, giraniya tiştan, li ser tiştan bi zanebûn disekiniye xwe îdare kiriye, heta vir aniye. Ev ji tevan re lazime. Bi caran me tim digot soza xwe bidin, wexta mirov deng dike, li ne binêrin, wekê me gavan çêkin. Pirek hûn baş dizanin wekê dîna rabûn serhildan çêkirin, nizam îsyan kirin, di rojekê de, di çend rojan de pergala xwe belav kirin. Bi aqil tunebûn, kes li kesî gohdar nedikir, tev çûn. Me got em xwe ji vî halî derxin, ji bo vê me nîzama PKK’ê danî. A rast jî ev e, çima? Vaye li se sala dehande, ketina sala dehande yê şer bilind dike, yê şer di aliyê serkeftinêde dimeşîne PKK’ye. Ewên din tev berya PKK’ê di xizmeta dijminande, di menfeata şexsê xwede, aîle, aşîreta xwe de bûn, ji bo vana bûn. Ne netewine, bîlakîs li dij in. Niha îspat bûye ku ji vê rêkê bêhtir tu rêk tuneye. Ji vê serokiyê behtir tu serokî ne mumkun e rojekê li ber xwe bide. Jiyaneke tu bêje “ya me ye” ev e, di vê rêkê de çêdibe. Rêka şer, rêka di bin serokiya PKK’ê de şer vaya tenê ye. Wekî din ne çare heye, ne jî mirov bixwaze kar bike. A tewra mezin ev e, yê tê de armanc biserkeve ev e. Niha ev e, pêşde ev e. Di aliyê jiyanê de mirov xwe şaş neke. Firsenda mezin jî dîsa ev e. Ji bo vê em nabêjin tevlêbûna we ne di cih de ye, belê heqê we tevane, wekî din jî rêk ji were tuneye, di aliyê jiyanê de. Lakîn zurûfên vê rêkê jî hûnê bînin ber çavên xwe. Tê de bar çi ye, giranî çi ye, zor çi ye hûnê bînin ber çavên xwe. Ku quweta we heye pêşve bibin, tunebe rûnên quweta we pir mezin be pêşiyê bikişînin, pir zeyif be li paşiyê bimînin, bila hinek we bikişînin. Li gorî quweta xwe çêbikin. Ku hûn çûn cihna nebêjin em nikarin, em nexweşin. Na, bîlakîs hûn hene ku nexweşan rakin, ne xwe nexweş bikin nexweşiyê ruhî, yê mejî ji yê din xirabtirin. Tu hatiye ku gel rabike, bi hevalê xwe re şer bike, ne ku wana zeyif bike. Di van meseleyan de ez bawer im ku hûn gihiştine hinek meseleyan. Heta niha jî em vana difikirin dibêjin em hinek mecalan bi van hevalandin. Belê, hineka em êşandin, belkî em jî şaş kirin. Pir tişt dixwestin, pir soz dan, em jî li ber bayê wana ketin. Zirar wan jî dît, me jî dît.

We hinek ders dîtin, tarîx çiye, jiyana partiyê, partî çi ye û bêhtir şer çi ye, we însaniyet naskir. Jiyaneke rast li ser çi ye, ji bo çi ye? We dît. Vana tiştên baş in, tiştên mirov bi ser dixe. Di aliyê nazariyê de we hinek tişt girtin. Belê, bêyî vê jî nabe, amelê însên bêyî nazariyê, bêyî planan nabe. Ji bo vê jî li vê sahayê tiştê mirov girtiye, mirov biçûk nabîne, ji bo destpêkê zarûriye û bi tenê xwe bi nazariyê jî şoreş nabe. Emel ji bo tevan tê xwestin. Ku emeleke baş çênebe mirov nabe musluman jî. Bi baweriyê, bi îmanê tenê ne mumkun e mirov bi serkeve. Bi emel van tiştna cih digrin. Ji bo vê gavên emelî jî di cih de ye, mirov ji gavên emelî xwe dûr nexe. Gavên emelî ne şer tenêye, tedrîba gel, tanzîma gel tev emele. Belkî bêhtir jî şer emel e. Gavên Serokiyê çibû? Emelê Serokiyê îdaiyete, tanzîm e, karê siyasî ye, ev ji şer re bû tarîxek e. Nebêjin şer tenê kare, emele, di her alî de emel heye û yekî bi aqil pê bigre dikare ji tecrubeyên me netîceya bigre, di cîhekî teng de, di îmkanekî teng de jî mirov dikare bi çi awahî mezin bimîne. Mejiyê te kûr û fireh bifikire, emelê te jî mezinbe tu dikarê li her derê xebata xwe bi serxîne.

We di dersan de ev tiştna pir dîtin. Tecrubeya serokiya PKK’ê tecrubeyeke mezin e. Tiştê kiriye bi rastî di tarîxêde nîn e. Yeki bi Qûranî pêrebe, here kî derê dikare karê xwe bi serxe. Ku durust be, bi Serokiya PKK’ê re bi emel, bi îman pêre be, ne mumkun e ew insan zû bikeve. Lê, bi xusûsiyetê xwe re be, mînê yekî adîbe ne mumkun e di vî karî de bi serkeve. Dilê xwe, kêfa xwe çi xwest bike, ew însana nikare bi siyasî be û di şer de nikare pir tiştan pêş de bibe. Hûnê nîzama baweriyê bikin. Nîzama Serokiya Partiyê, ûsula daniye heta dawiyê pê îman bikin û tev le bibin. Wekî din çare nîn e. Mirov pê jî neleyize. Pê xwe nexapîne. Bêyî vê jiyana we kesî nameşe. Vêna dîqat bikin. Bêyî Serokiyê bi rastî hûn nikarin rojekê xwe îdare bikin. Tevlêbûna Serokiyê jî bizanebûnbe, ne bi niyetan tenêbe, bi emelekî baş be. Di welêt de jî tecrubeya mezin heye tecrubeya hevalan heye. Hûnê alîkariyê ji wan hevalan bistînin. Wê we biparêzin, wê hinek îmkanan li pêşiya we deynin, lakîn ne ku hûn li ser razên, ji bo hûn jî hinek îmkanan hûn jî tev lêbikin, ji bo vêye. Hevaltî ne ku mirov tenê bigre, mirov bide jî. Çi ji te hat bide. Tim nexwaze, bide. Ya rast ev e. Te çi karîbû bikraya bike, quweta te çi girt bi ser de here. Xwe li ser hevalên xwe neke bar. Durustbûn di PKK’ê de ev e, û bê durustbûn jî mirov nikare çêbibe. Di vir de mirov pir hassas be, her tiştî qebûl bikin, bi durustbûnê neleyizin û tiştên dikarin bikin xwe jê durnexin. Tiştên nikarin bikin jî bi seraserî, bi durutî nexwazin. Jiyaneke vekirî, jiyaneke bi zanebûn di nava partiyêde bimeşînin.

Hûn van tiştna tev baş dizanin. Ne ku ez car bi car bibêjim. Çima berya çûna we ez van tiştna dibêjim? Ez dinêrim ku dibêjin, “Ez wiha bi Serokiyê ve girêdayîme, temam Serokê min tiştê tu dibêje em pê re ne.” Ku wiha be wekê em dixwazin pê re be, ne wekê zarokan be. Tu dikevê nava şer. Nava ar. Ji bo vê em dibêjin van gotinên me gohdar bikin. Hinek zû ketin, geleka gohdarî nekir, ne hassas bûn, ji bo vê ye. Ne zarûrî bû jî. Ji bo vê ez dîsa dibêjim ku hassasiyeta mezin, dîqat û tedbîra mezin, îmana mezin, emelê mezin nebe, hûn nikarin di vî welatî de di nava vî şerî de xwe rojekê dewam bikin. Wekê em dixwazin ku bikin, ez bawer im ew însanan jî bi serdikevin. Heta ji we tê, li ser rastiyên Serokiyê bin. Bi rastiya Serokiyê xwe tev li vî şerî bikin, bimeşînin. Dimeşe, jiyan li serê we nabe bela. Jiyane ke wiha pir bi qiymet mirov dikare bi ya xwe ke. Wekî din jî jiyana însanê kurd pûçe. Em îflas kirine, gelekî îflaskirî, welatekî xerabekirî, dijminekî li yaqî navê me dîsa nabîne, tu ne kesî, tu ne bi navî, tu ne bi tarîxî, tu ne bi siyasetî, tu ne bi jiyanî, tu ne bi tiştekiye. Em jî dibêjin em hene, xwediyê welat û jiyanin em dibêjin û ev dibe sebeba şer. Şer ji bo ve xwestekê ye. Tu welat dixwaze, jiyanê dixwazê, Kurdayetiyê dixwazê, tê mirinê bîne ber çavên xwe. Yekî dibêje ku ez xwe jê dûr naxim wê mirinê bîne ber çavên xwe, bi mirinê wê xwe tev li şer bike, ne ji bo mirinê, ji bo jiyanê wê xwe tevlê bike. Çûn li ser vêye, dîsa ez dibêjim, ji bo jiyanekêye, ne ji bo mirinêye. Wexta mirin tê qebûlkirin, pir sebep hene, jiyan sedî sed mirinê dixwaze, wê çaxê tê qebûl bike. Mirov wekî din mirinê qebûl neke û heta ji mirov tê jî jiyanê datîne pêşiya gel. Mirin ji jiyanê re bi çarebe.

Niha li welat şer bi çi awahî dimeşe, li hemû aliyê welat bi çi awahiye û mirov bi çi awahî tê de şer bike, cihê hûn diherin li ser vê heval xurt disekinin. Her tişt bi tanzîm, bi nîzam e. Hûnê li ser vê nizami hareket bikin. Li gorî quweta we hûnê hinek karan bigrin. Xusûsiyetên xwe hûnê bi hevalan naskirin bidin, heval we ne di carekê de, li gorî îmkanên we gav bi gav wê we tev li artêşa gel bikin, tev li xebat û şer bikin. Ku we nêrî quweta we tiştên baş dikare bike, wê wextê hûnê bixwazin. Ne her tiştî mirov ji hevalan bixwaze, tim jî ji bo kirinê mirov xwe pêşde bide, tim bêje ez heme, dikarim xwe pêşde bibim. Ne tim ruhê, her tişt ji bo min, ez ji partiyê bixwazim, xwe pir neêşinim. Yekî wiha bike, di vî şerîde pir îflah nabe, ne usûleke raste. Mirov tim fedakar be, tim di aliyê fedakariyêde mirov nişan bide, bi usûlê jî mirov xwe pê bigre. Di virde herkes bibe sebebek gaveke pêşkeve, ne li paşkeve.

Xizmeta me ya vir jî ne hindik bû, hûn niha li ser vê xizmetê radibin. Hûn pir dixwazin, ne ku ez ji were dibêjim herin. Car bi car îlla hûn dibêjin welat û wexta hûn dibêjin welat jî vaye rastiyên welat evin. Di vir de wexta we pir tişt wiha giran dîtin, ecêb nekevin. Berê me ev tişt tev gotine. Îmkanê kurda ev e, rêka kurda ev e, şerê kurda ev e, serkeftina kurda ev e. Ez bawer im hûn li ser tecrubeyên panzdeh salan ên me li vir meşandiye, we ders girtine. Dîsa bawer im ew kêmasiyên we, nexweşiyên we, we xwe jê dûr xistiye. Însanê kurd li ser rastiyên xelkê ne mumkun e îflah bibe. Rastiyên me, yên ji bo we ev tiştên me kirine li ser hûn çêkirine destpêkeke, ne dawiye. Her tişt li ser destpêkekê tê meşandin. Ku hûn xurt bin, destpêkeke xurte. Dawî bi çi awahî tê, dawî vaye li ser rastiya jiyanê tê. Li ser vê elimîne, ji vê şun de yê were xwestin meşe. Rêka meşê ji vekiriye, hûnê di demeke kin de jî xwe bigihînin sahaya welêt û bigihînin şer, rastiyê. Cejne, tevlêbûna şer, tevlêbûna welat bûn. Ev hezar sal in ev îmkanan nuh çêdibin. Ez pîrozbûniyê li ser vê cejnê dikim. Di sala dehande ji bo hemû şervanên ARGK vêna wiha dibêjim. Wekî din ne mumkune têrbûn, ne mumkun e razîbûn. Razîbûniya me, têrbûniya me li ser serxwebûn û azadiya welate. Û ev jî bi şer çêdibe, hûn jî tev li vî şerî dibin, cejna we ev e. Di ser sala dehan de mirov dikare bêje ku tiştên em bixwazin jî viqas e, ev e. Ne gireniyeke, ne zahmetiyeke, bîlakîs ketina hezar salan şûnde rabûneke. Jiyaneke bê şeref şûnde jiyaneke wiha bi şeref e. Bes e. Ev gavên hûn jivê şûnde jî çêdikin, li ser vê rastiya mezin e. Em ji we tevan re dîsa pîroz dikin, ji vê şûn de gavên hûn çêkin di saha şer de, di nava gelde pir bi dîqak, pir bi bawerî li ser rastiya partiyê be heta dawiyê û ku hûn wiha bimeşin serokî heta dawiyê bi we re ye, sozên hûn bidin pê re ye. Ji bîr nekin. Mirov ne ku niha ji bîr bike, heta mirinêye û ji mirinê şûnde jî bi tiştên mezinrebe. Tiştên mezin ji mere evin. Pêrebin. Ku serê we here, bila rastî ji destê we here. Rastiyên mezin jî ne ji bo şexsê mine, ji bo hemû armancê vî milleti, hêviya vî gelî eve. Hûn li ser vê van gavan diavêjin. Serokî jî vêna dimeşîne. Em bi werene, hûn bi me re ne. Jiyan me di xwe de kir jiyaneke hemû gelî, jiyana gel jî me kir jiyana xwe. Ji bo însanê kurd tiştê mirov mezin bihesibîne ev e. Ev bû jiyana we jî.

Em dîsa divê jiyanê de heta mirinê ji we tevan re xebateke wiha baş, roj bi roj mirov welat azadiyê bike ya xwe, kelemên derveyî partiyi û hundurê partiyê mirov li hember disekine dike ya xwe. Jiyana xwe tê de mezin çêbikin, mezin bijînin eve. Bi sebir, bi bawerî, tim jî bi kar bikin. Meş jî ev meşe. Meşa Serokiyê jî eve, heta niha. Meşa mirov bi ser dixe, hesaban ji dijmin dixwaze û mirov bi ser dixe eve. Ji we re jî em jiyanaka wiha dixwazin. Di vê jiyanêde ji hevalên wiha nuh diherin, yên dewreyên dawiyê û şervanên di welat de jî ku bi şerê xwe tev li sala dehan dibin em wiha ji wanare serkeftinê dixwazin û silav dikin.

*Ji dahûrînên tebax-îlonê yê sala 1993'yan, rasterast ji axivîna bi kurdî ya serokatiyê hatiye girtin..