Kurdî  | Tirkî   | Îngilîzî | Erebî | Elmanî

 

 
 

 

 
 

DENÎZ

6 Gulan 2008

Selehadîn Erdem

6’ê gulanê 36’emîn salvegera darvekirina Denîz Gezmîş, Yusuf Aslan û Hûseyîn Înan e. Bi vê wesîleyê em ev mirovên mezin û bi nirx careke din bi rêzdarî bibîrtînin. Yên ku ev darvekirin pêk anîn, her hal li 36 salên ku li pey xwe hiştine dinêrin. Belkî îktîdara xwe di 36 salan de berdewam kirin, encax ma dikaribûn ku rastiyan tune bikin? Ma dikaribûn lêgerîna wan a azadî, demokrasî û biratiyê biqedînin. Na! Îro li Tirkiyê, li çiyê û li zîndanan bi sedan bi hezaran Denîz jiyan dikin û ji bona azadî û biratiyê têdikoşin.

Di salal 1970’yî de derketina şoreşî ya ciwanên Tirkiyeyî, bê guman derketineke gelek mezin û dîrokî ye. Ev bi derketina tevgera ciwanên cîhanî yên şoreşger ên sala 1968’an ve girêdayiye. Wekî baskê Tirkiyê ev bi pêş ketibû. Dîsa çavkana xwe ji nakokiyên kûr ên ku Tirkiyê digirte. Ciwanên ku fêm dikin û têdigihîjin, hewl dan ku bi hestên berpirs ên dîrokî van nakokiyan çareser bikin. Serxwebûn xwestibûn, azadî xwestibûn, demokrasî xwestibûn, biratî xwestibûn...

Ev daxwazên ciwanan, ji hêla kesên ku Tirkiyê birêve dibin ve sûcê darvekirinê hat hesibandin. Ji ber vê sedemê di 6’ê gulana 1972’yan de Denîz, Yusuf û Hûseyîn hatin darvekirin. Mahîr Çayan û hevalên xwe ji ber van sedeman li Kizildere gulebaran kirin. Îbrahîm Kaypakkaya ji ber van sedeman di 18’ê gulana 1973’yan de li Zîndana Amedê bi îşkenceyan qetlkirin. Sînan Cemgîl û hevalên xwe ji ber van sedeman li Nurheqan hatin gulekirin. Hê bi dehan bi sedan hene. Di rojên pêş de me serokê DEV-GENC’ê Ertugrul Kurkçû ku şahdiê wê demê ye di tv’yê de guhdar kir. Bahsa bûyerên jiyan kiriye dikir. Digot ku, “Tu carî banga radest bibin ji wan re nehate kirin” Fermandarê ku komkujiya Kizildereyê kiriye, ji bona rehîneyan dide zanîn ku, “Jixwe wê bimirin” Ev tê wateya ku rêveberiya dewletê ji destpêkê de ketiye nava amadekarî û biryardariya kuştinê.

Baş e, çi encam bi dest ket? Ma qey bi van komkujiyan û bi kuştina mirovan nakokiyên Tirkiyê çareser bûn? Ma qey civaka Tirkiyê demokratîk bû? Ma qey civaka Tirkiyê hate rewşeke ku bi biratî jiyan bike!.. Nakokiyên ku Tirkiye jiyan dike, îro zêdetir giran û kûrtir bûye. Sîstema heyî, xitimandinek û kaosek jiyan dike. Ev roj ev roj e ev 36 sal in Tirkiye bûye qada pevçûnên hundirîn. Ji wê rojê vê de serxwebûn, azadî û demokrasî zêdetir bûye pêdivî. Di ser de jî li vê pêdiviya aştî û biratiyê jî zêde bûye. Civaka îroyîn civak ji gelek hêlan de parçe bûye û pevçûnên bêdawîn jiyan dikin.

Ev komkujî pêk hat, ma qey têkoşîna azadî û demokrasiyê qediya? Ma qey lêgerîna serxwebûn û biratiyê qediya? Na!.. Aşkereye ku tu yek ji vanan nebû. Berevajî vê têkoşîna çîna karker û kedkaran, ya ciwan û jinan, ya azadî û demokrasiyê bêrawestan dimeşe. Vaye dîmenên 1’ê gulanê li holê ye. Ya girîngtirîn di şopa gerîlayê yekem de, ciwanên kurd rabû ser piya û ew roj ew roj e jî li ber xwe dide. Çeka ew ciwanên bi nirx li erdê nehate hiştin. Gerîla ku ji bona bîranîna wan bi pêş ket, bi mezinbûna xwe re hate rewşeke ku her tiştî diyar bike.

Ev “Rihê berxwedêr ê Denîz”, ji wê demê zêdetir ji Tirkiyê re pêwîst e. Ne zehmet e ku bê fêmkirin ku civak vê pêdiviyê ji kûrahî de hîs dike. Ew dengê bilind ê Denîz ku dirûşmeya “Serxwebûn û Demokrasiye” qîriya, ji Tirkiya me ya îroyîn re pêwîst e. Tirkiyeya ku ew qas bi Emerîka, NATO û Ewropa ve hatiye girêdan, aşkereye ku ji hêza biryardayînê bêpar maye û ketiye rewşeke nokeriya herî xerab. Digel ku bêrawestan “demokrasî” hate gotin jî, li holê ye bihostek rê neçûye. Darvekirina Denîz, yanî encama fetisandina ew dengê ku serxwebûn û demokrasiyê qîriya ev e.

Ya herî girîngtirîn ev e ku, ji ber pergala hundirîn a civakê xera bûye û aştî û biratî her diçe ji holê radibe. Dema ku 36 sal berê li hember celadên xwe gotin, “Bijî biratiya tirk û kurdan”, Denîz her hal van rojan dîtibû. Ew deha û dilê mezin, riya çareseriyê û ronîkirina roja me îroyîn danîbû holê. Kî Tirkiyê xistin vê rewşê, qet guman nîn e ku, yên Denîzê digot “biratî” darvekirin. Li hember kurdan ku azadî û demokrasiyê xwestin, hewl dan komkujiyan ferz bikin. Kî ne vanan? Ku li goristana siyasî ya dewletê bê nihêrtin, wê bê dîtin ku çi ne.

Diyar e ku Tirkiye 36 sal ber bi paş ve hatiye birin. Serxwebûn, azadî, demokrasî û biratî hatiye qetlkirin; pêkûtî, mêtandin û zilm serdest bûye. Ev axên ku li dinyayê ciyên herî azad û xweşikbûna, kirin qadên kolandî. Wê demê pêwîst e ku ev berevajîbûn bê rastkirinê û bandora wê bê berevajîkirin. Divê li Tirkiyê rih û ramanên Denîz bê serdestkirin. Wê demê wê bê dîtin ku, çawa Tirkiye vediguheze welatekî azadî û biratiyê.
Pêkanîna vê, peywir û berpisryarî û deynê stûyê kedkar û ciwanên Tirkiyê ye. Divê ji vê berpirsyariyê dûr nemînin û bêyî ku dereng bimînin vî peywirî hilgirin. Encax bi vî awayî wê bibin ciwan û gelê Denîz. Ku ev peywir li ser bikeve, wê li bîranîna Denîzan xwedîderketin çêbibe. Wê ev jî bike ku ew mirovên xweşik û binirx bi dilrihetî razên. Bi van hest û fikran, ji hemû Denîzan re serkeftin!..

VEGERE RÛPELA DESTPÊKÊ

   

f

» DER BARÊ HPG'Ê DE

» ARŞÎVA NÛÇEYÊN BÎM'Ê

» BIRYARGEHA NAVENDÎ

» PARASTINA REWA

» NIVÎSÊN ROJEVÎ

» ŞEHÎDÊN ME

» DAHÛRÎNÊN SEROKATÎ

» RÛPELA YJA STAR'Ê

» GALERIYA WÊNEYAN

» PIRTÛK

» VÎDEO

» AL

» TÊKILÎ BI HPG'Ê RE

» ENDAMTIYA NÛÇEYAN

 
 

 

Malpera HPG'ê (Hêzên Parastina Gel) ya Fermî ye
Ji aliyê HPG-BÎM'ê ve hatiye sazkirin

HPG Online © 2003 - 2008 Hemû maf parastî ne