Dema mirov bi giştî li erazî binêre, her derdor bi feraseteke cuda nêzîk dibe. Erazî ku bi têgînîn wekî; parçeyek ji xwezayê, tiştê ku dikare bê astengkirin, zozan, daristan, çiya, lat û zinar tê binavkirin; bes erazî bi cewhera rastîn, mirov dikare wekî parçeyek ku hemû kirûyên xwazayê di nav xwe de dihewîne bi nav bike an jî di nava erdnîgariya me de parçeyek e.

Kirûya ku em îzah dikin, ew xwezaya ku em her roj tê de jiyan dikin. Dibe ku hinek cî asê, hinek cî daristan bin; lê emê li hêla wê ya leşkerî binêrin. Emê li hêlên ku me diparêze û kirûya ku mîna hezkirina dayikek, di rih de maneviyatê diafrîne û kirûya ku rastiya tevgera me ye binêrin.

Têgîneke ku derbirîna nêzîkahiya artêşa tirk a “Kurdistan”ê heye. Ev têgîn zêdetir di operasyonan de dertê pêş. Dibêjin; “Em diçin dojehê.” Lê dojeha wan; bihûşta me ye, mala me ye û ciyê ku em lê jiyan dikin e. Vaye di vê bingehê de, em werin cewhera mijara xwe.

Pênc rêgezên bingehîn ên gerîla hene. Ev rêgez jî jiyanî ne.
I-   Tevgerîbûn
II-  Veşartîbûn
III- Ji nişka ve lêdan
IV-  Însîyatîf (serperiştî)
V-  Afirînerî û formûla tijîbûn-valabûn an zêdek(+) û kêmek(-)…

Dema em bi van rêgezan erazî bi dest bigirin, wê demê emê li gorî rastiyê, kûrahiyê zevt bikin.

Dema em behsa erazî dikin, wekî mînak golekê bifikirin, dema kevirekî biçûk bavêjin orta wê, av dipengize û hinek bilind dibe. Dema kevirê me ber bi jêr ve dadikeve, pêlên ku dertên heta qiraxa golê diçin. Dema em kevir wekî kûrahiya erazî, pêlan jî wekî firehbûna erazî û bilindbûna avê jî wekî kirûyeke stratejîk bi dest bigirin, emê bibînin ku her parçeyekê erdnîgariyê xwedî taybetmendiyek e. Bi vê yekê, ne pêwîst e em yek bi yek erazî nas bikin. Armanc wekî gerîlayekî, li ser disîplîna nirxandina erazî bisekinin.

Yekemîn, li gorî şert û xwazayê tevgerîn e. Di vê çarçoveyê de, tevgera li eraziyên vekirî -zozan, lat, sirtên rût û hwd- û veşartîbûn, şert û mercên bingeh in ê ku xwe diteyisînin. Li hemberî kirûya serdestiya hewayî ya dijmin, wekî tedbîra herî girîng dertê pêş. Di eraziyên vekirî û firk de -darên kurûsekî, berû, çam, lat û bilind-, tarza bikaranîna bingehîn, erazî bi firehî bikaranîn û li noqteyên stratejîk ketina kûrahiyan e. Di daristanên gûr de; -divê di her şert û mercî de însiyatîf, tevgerîbûn û veşartîbûn neyê jibîrkirin- riya xwe dîtin û xwe zanakirin û ji bona di her hêlî de nirxandinê, bingeheke felsefîk divê.

Her çiqas me destpêkê de jî diyar kiribû, divê rêgezên gerîla xwe di tevgerê, lêdanê û tarzê de biteyisîne. Nexwe; “Erazî mîna deryayê be jî” kûrahiyên wê, esasên wê, asêbûna wê û cureyên wê hîn nebin, ew eraziyê ku mîna deryayê ye, wê bibe dafikek biçûk û me dabiqurtîne. Divê mesele, bi her hêlî ve, bê dîtîn û jiyankirin. Parçeyek xwezayê ku me nedîtiye û em nizanin, li ser pirtûkan hînbûn an bi riyên cuda hînbûn, li gorî mantixa leşkerî ne rasteqînî ye. Jixwe binyata erazî çi dibe bila bibe, yên di nava xwe de diteyisîne, em in an yê dijber in. Bo nimûne; dema hûn di daristanekê de dimeşin, dengê ku ji lingê we dertê an dengê alaveke teknîkî, dibe ku bibe sedema reva hinek ajalan û bibe sedema ku hinek ji wan derên ciyên bilind û biqîrin. Vaye qiraka reş, yek ji van ajala ye. Tiştên ne xwezayî, di heman demê de xwe diteyisînin. Mirov dikare mînakan zêde bike. Wekî mînak, em ji dûrî ve li erazî dinêrin û bila ciyê me jî bilind be. Li qada ku em dinêrin, qefleyek biçûk a çûkan li ser ciyek firînên xelekî dikin. Ev yek li wir dide nîşandan ku, li wir tiştek biyanî – dibe ku milekî leşkeran be an tîmeke operasyonê be- heye. Em bifikirin, li avê digerin. Wê demê li ciyekî darên spîndaran, gûzan û çinaran hebe; dîsa hûn li zozanek bin, li derekê şînahî hebe, ew tê wateya li wir av heye. An nîn be jî, bi kolaneke biçûk, wê ava ku têrî me bike derê.
Ji bona ku mirov baş fêm bike û derbasî jiyanê bike; divê bi hemû hûrgiliyan sirtan, giran, çeman, newalan, robaran, kaniyan, lat û zinaran, rastiyan û ciyên ku asê ne baş binirxînin.

Ger em xwe li gorî erazî tanzîm bikin û rêgezan bînin cî û di bingeheke rast de bikarbînin, ewlebûna bingehîn jî wê bê. Ev jî tê vê wateyê ku, divê em di her warî de derfetên afirandinê bi pêş ve bibin. Wê demê ev bihûşta me ya rastîn, ji yê ku şaş nêzîk dibin re wê bibe dojeh. Wê demê, wê dijmin nizanibe ji ku û çawa lêdanê xwariye.

Nexwe, tenê erazî wisa xweş e an bêhempa ye gotin, hêleke vê mijarê ye. Hêla girîng ew e ku, emê çawa feraseta rêgezên gerîla derbasî jiyanê bikin. Dema ku gerîla serdestê erazî be, wê demê bi xwe ewle dibe û behreya bi lez tevgerînê çêdike. Bi vê yekê, bi roj an bi şev, di tarîzilûmatê de an di berf û baranê de, bi zimanê xwezayê, bi alîkariya stêrkan dikarî riya xwe bibînî. Ev jî nebe, bi kanî û şiveriyan riya xwe bibîne. Dîsa nebe, tu dikarî bi newal, dol, çem û robaran bigihîjî ciyê xwe.
Di vê bingehê de, emê bikaribin nirxandina eraziyên ku stratejîk bê bikaranîn û yê ku demdemî bê bikaranîn bikin. Vaye kişandina dijmin a eraziyê û lêdana dijmin, teyisîna vê ferasetê ye. Em ji bîr nekin ku, bi kûrahî jiyankirina erazî –ne bikaranîna erazî- , di her şert û mercî de ewlebûn, afirînerî û însiyatîfê bi pêş ve dibe. Xwedîderketina erazî, ew parastin, di vê wateyê de ji xwe re qadên jiyanê yê nû vekirin û bi nirxandina vê re, xwe wekî parçeyek wê dîtinê bi xwe re bîne. Dema korîtî di vê wateyê de bi pêş dikeve; teng, tenê xwe bi ciyekî sînorkirin, ne vekirina qadên dewlemend, bi xwe re behreya tevgerîbûnê ji holê radike.

Em vekirina erazî û şêweyî bikaranînê, bi mînakên pratîkî bidin, wê baştir bê fêmkirin. Em bêjin ku, em hê nû çûne eraziyekî an qadeke nû. Li gorî mantixa ku me destpêkê rave kir, hûn kûrahî û firehbûna erazî hînbûn. Wê demê em hatine qonaxa bikaranîna qadê, bicîbûnê û navendên tevgerê avakirinê. Di çarçoveyê de nêzîkahiya ku em bingeh bigirin, mantixa bicîbûna erazî ye. Me li jor jî diyar kir, divê erazî bi du awayan bê bikaranîn.

1) Bi armancên stratejîk

2) Bi armancên taktîkî

Eraziyên stratejîk, bi gelek armancan dikare bi pêş bikeve. Dijmin nikare zêde bikeve van qadan. Dema bikevin van qadên stratejîk jî, -di çarçoveya stratejîk de- divê lêdanên giran li dijmin bikeve. Çima em bi israr dibêjin, serdestiya erazî? Ger ji berê de, xebatên binesaziyê –sîper, şikeft, depokirina pêdiviyan û cebilxane- bê kirin, di kûrahî û firehbûna erazî de, ji ber serdestiyê, wê dijmin gelek tengav bibe. Însiyatîf ev tişt e ku; ji berê de li erazî hakîm, binesaziyeke pêşketî, qada manevrayê hatibe diyarkirin û plankirina qadeke yêdek, xebatên xwe temamkirin û eniyeke li paş avakirin e. Lê li vir, bi bandor lêdan û ji nişka ve tevgerkirin û sivikîbûn erkên herî girîng in.

Sehaya taktîk; zêdetir ji bona ku em dijmin bikişînin û lêdanên giran li dijmin bidin, wekî sehayên demdemî ne û ji bona xwekişandina ciyên mayinde tê bikaranîn. Piştî ku me van kirûyan diyar kir, em vegerin ser mînaka xwe. Bo nimûne, ji bona pêngavên biharê, ciyên ku em herin, bila zozan, asê û lat be. –me berê jî diyar kiribû bi çi armancê û ji bona çi, em bikarbînin girîng e- Emê li wir li qadeke fireh yekîneyên xwe bi cî bikin. Wê demê li gorî hêza xwe emê li ciyê herî bilind û stratejîk çavdêrên xwe bi cî bikin. Li qadê, ciyê ku bi gel re têkilî hene, bi awayekî baş bê dîtin, ewlekarî bê girtin. Ger em li gorî şert û mercan, li palekê bin, emê ji bona rewşeke lezgîn planên sîpergirtinên xwe bikin û binesaziya wê amade bikin. Divê hêz, li ser hev bin û her dem amade bin. Di vê wateyê de, ciyên ji berê de yêdek hatine amedekirin, xeta sîperan, behreye lêdanê û veşartîbûn çarçoveyê temam dike.

Di avakirina binkeyên zivistanê de, serdestiya erazî û veşartîbûn, rêgezên bê nîqaş in; însiyatîf nêzîkahiya me ya herî bi hêz e. Di vê çarçoveyê de; binyada erazî, nêzîkbûna çavkanên avê, şêweyê binkegirtina erazî, ewlekariya xetên çûn û hatinê, bikaranîna depo û şikeftan, amadekariya binkeyên yêdek, divê di her mercî de ji bo bikaranînê amade bin. Şert û merc çi dibin bila bibin, hîma xebatên yêdek rêgezî ne.

Di erazî de tiştê girîng, guncavbûna binyadê û veşartîbûn e. Kêmasiyên wekî; avêtina qotika cixareyê, nebinaxkirina ariya êgir, şikestina qulincên daran, şopa li ser giyayê û bi lingê şil pilkirina keviran; hem dibe sedema deşîfrasyonan û pêre jî rê li ber kemînên dijmin, li erazî bicîkirina yekîneyan, li ciyên ku agir bê kirin mayîn, danîn û çavdêran li ciyên stratejîk bicîkirinê nebe û ev rê li ber îmhaya gerîla vedike. Li ciyên stratejî, ev nêzîkahiyên rêgehî, kirûyên jiyanî ne.

Ji eniyê erazî dîtin, peywira yekem a yekîneyên gerîla ne. Di heman demê de, ketin û derketina her tiştî di vênêranê de derbas dike û gerîlayên ku li erazî serdest e re jî, dibe perspektîfeke raman, plan û biryargirtinê û hêza tevgerê. Li ser kaniyan bicîbûn, li newal, dol û geliyan de mayîn, hêzên gerîlayan pasîfîze dike, rê li ber arasteyîbûnan vedike, serdestiya qadê têdixe destê hêzên din û lewma jî rê li ber windahiyên cuda – daketinên hewayî, êrîşên kobrayan, avêtinên havanan- vedike.
Li eraziyên deşt û nîvdeşt de, divê tarza tevgerê veşartîbûn be. Divê şikeft û depoyên ku têne çêkirin tu kes nizanibe, her dem ji bikaranînê re amade be, berî ku tarî nekeve erdê nekevin rê û ciyê hevdîtinê ji ciyê yekîneyan dûr be. Rêgeza gerîla li her derî ye, ne li tu derî ye; mîna li her derî derbasdar be, li deştan jî bi qasî av û hewayê jiyanî ye.

Li eraziyên bi dar û nîv-çiya, taktîka şer a bi tevger; li eraziyên wolkanîk, bi sîpergirtineke fireh lêdanan li dijmin didin; li eraziyên zozan, deşt û nîv-deşt de, taktîk û tevgerên şev bingeh tên girtin.

Ji bona îstîxbarat –dema cîhaz, telefon û bi gel re têkilîdayînê de bi baldarî bê tevgerîn- neyê dayîn, divê ji baldariyê zêdetir bi pejinkarî nêzîk bibin. Dîsa, divê em ji hêla xwe ve, tora îstîxbarata xwe saz bikin û ev tiştekî jiyanî ye.

Asûna erazî fireh e. Bikaranîn, arasteyîbûn û nirxandin, divê li gorî çarçoveya rêgezên gerîla de bê dewlemendkirin û bi tarzên dîtir bê bihêzkirin. Dîroka gerîla, bi mînakên bi vî rengî tijî ye. Van rêgezan bingeh girtin, wê me bi her hêlî ve bi pêş ve bibe…