Erdal Dêrik

Yekîneya me bi qasî şêt kesan bû, du tîpên lawan yek jî yê hevalê keç bû, me li Bestayê debara jiyana xwe ji xwezayê dikir; giya, pincar, kereng û nêçîra lawirên kovî. Ji ber ku dijmin riyên erzaqan birîbûn. Polîtîka ev bû ku; ”avê biçikîne, masî sax bigre” Lê ev tu caran nedibû asteng li pêşiya coş û kefxweşiya yekîniyê. Gerîla ji vê yekê tu xeman nake. Dayîka me ya ax û bihar bi me re ye, berketa wê ya xwezayî têra gerîla dike û zêde ye jî. Gava ku bîr û bawerî hebe, her tişt hesan dibe. Qet tune be emê li şûna avê xwêdanê xwe vexwin, bila xwarina zikê me jî bibe ax, ne xem e. Belê pêşiyên me gotine; “Bi pirsê mirov diçe xursê û tu caran riya ava herikî nayê bendavkirin” û ev di rastiyê de jî wisa ye.

Ji bo rêwîtiya li pişta Kêla Memê û Qilabanê, ji pişta xwe riya çend rojan me têra yekîniyê pêwîstî peydakirin û amedekariya rêwîtiya Feraşîn û Kato destpêkir.

Fermanek hat. Ji bona meşê her kes çentê xwe baş girê dabû. Hinek hevalan, goreyên xwe kişandibûn ser şalan, hinekan jî kefiyên xwe wek ertûşiyan girêdabûn, hindekan jî zendik rakiribûn jor. Ev kefxweşiyeke bêhempa di nava hevalan de afirandibû. Piştî em ketin rêzê, hejmar hate girtin. Meş û rêwîtiya me dest pêkir. Wê demê hevalekî ji bona min got; “Emê meşa Mao bikin” Li hember vê qerfiyê em hemû keniyan.

A niha emê lingê xwe ji nava daristan û teraşan bavêjin, li nav gunî û mêrgê ku zikê berfê qelişandine bimeşin. Pê re bayekî, li rûyê me dixist û taveke nerm hebû û bi vê berfa keviyan pê şadibûn, rûbarê ava berfa diheliyan û lîlavên gelek xwezayî û heybet çêdibûn.

Şert û mercê zozanan û jiyana li zozanan ne wekî yê daristanan bûn. Çêkirina çayek bi serê xwe serkeftinek bû, bi gunî û qirşikan agir dihat pêxistin, hela hela pêwîst e ku bê dû be. Ev cefayeke mezin dixwest. Bi taybetî dema ku hişyarî ji bo dû dihat, wê demê heçkû tu di nava êrîşa qereqolekê de yî, lewra jî hevalê ku piranî di nava pratîka zozanan de bi ezmûn bûn, bi agir re mijûl dibûn.

Li pêşiya me wê car caran çemê har û serxweşbûyî, ku ji berfa heliyayî pêkhatine re rû bi rû dimînin. Bejna hêlizan bilind bûne û li ser axê bi panî belav bûne. Ew qas gur bûne ku, heta şûtikê bilind jî bûne.
Meşa me didome, ji bona ku qutbenek çênebe, heval bi baldar in. Çekê hindek hevalan giran ên mîna BKC û B-7 an go RPG hebûn. Lewra hevalê din jî bi wan re dibûn alîkar. Çaydanka reş jî li pişta çentê hevalên lojîstîkvan e û mîna çirka saetekê geh diçe çep dibe geh rast dibe.
Coşa me pir bilind bû. Carnan ser reşahiya erdê re dimeşiyan, carnan jî li ser keviyê berfê me xwe xiş dikir û bi qîra bang dikirin ûûû!!!! Heçkû difiriyan, heval li ser hev kom dibûn. Wê demê lêv bi bask dibûn û ev dîmena heyî di bin hiş de ji bona ku careke din derneyê dihate nîgarkirin.
Fermandarê yekîneyê hevalê Eşref, wekî rêzika trênê yekîneyê dikşand. Hemû hevalan jî wek malikê trênê li pey diçûn û bi vî awayî me xwe gihande rawestgeha bêhvedanê. Li rawestgehê tevahî heval belav bûn. Ji bona ku bikaribin qirşikên hişk û guniyên ziwa kom bikin, ta ku em ji bo xwe çayekê çêbikin û bi vî awayî westandina xwe bibûrînin. Çêkirina çayê dibû pêşbirk nava mangan de, kî zû çaya xwe bikelandina ew jêhatî dihate dîtin. Di pratîkên wisa de her tim hevalê leşker sipêrtî berî her kesî çayê dikeland. Em hemû dibûn hesûdê jêhatîbûna hevalê Leşker. -Hevalê Leşker di payîza wê salê de tevlî karwanê şehîdan bû- A niha piştî me ava zozana kire çay, hinavên me germ bûn, westandin li milekî ma û niha jî emê xwe bavêjin Feraşînê. Ji bona Feraşînê şevek me maye, lê em bi derbasbûna şevan nahisin. Şevek li ber 365 şevan nabe tiştek. Em li ber ava ku ji Warê Kurdo, ku ji kaniya wê aveke sar û diranan ditevizîne diherike.

Ava ku har bûye bi pêlên xwe, rê nedida ku mirov bi tena serê xwe li avê bide. Ji ber vê jî pêwîst bû ku pênc an şeş heval, mil bi mil mîna xetekê, yek jî li paş hemûyan bi hev re lingê xwe davêtin. Bi hemû hevalan re kelecanek bê tarîf hebû û ji qîrên hevalan ev diyar dibû. Ji ber ku ne tiştek hesan bû, bi avên wisa gur de derbasbûyîn. Bi xwe her xetereyan dianî. Ji wê ya û şûn de emê nema heya derengiya payîzê, nema rengê darê berû û sivoriyan bibînin. Hîna ji bona ku em bikevin tarîtiya şevê, du saetê me maye, li pêşiya me ve berpalek beroj derket ku pelê rêbaza xwe bi erdê ve pankirin e, nêrînên wan jî berê xwe dane ezman. Bi nîv ewran ve diyar e, emê li vê derê bêhnvedanek kurt bidin û ta ku em tama devê xwe jî ji rêbaza miz bidin. Hêdî hêdî şevê li hawîdorê, xwe bi tarîtiyê dipêçand. Li aliyekî heyv di roja xwe sisêyan de ye. Emê rêwîtiya şevê bi sitêrkan re bibûrînin. Car caran biriqandinên stêrkan di nava gola avê de leylanan çêdikir. Hîna jî bayek nerm li ruyê me dida, ji dûr ve rohaniya qereqolan dixuye.Kî dizane, belkî ev qereqol bibin nîşana me ya pêşerojê. Belê me saetên şevên kurt qulibandin û bi berbanga wê şevê re, tîrêjan li ser derbendê Feraşînê li me hilat.

Feraşînê, sed hezar car waxx! Ezê te çawa bidim nasîn, bi kîjan zimanî te bilêv bikim. Tenê ez bêjim tu wek navê xwe yî, ew ava te li me hemû hevalan helal be. Lewra jî ezê behsa çar kaniyokê te bikim ku di bin çavkaniya çemê Xabûrê, xwe wekî keziyekê hûnandî, bi ser deşta Feraşînê de berdidin û jiyanê li dora xwe diafirînin.

Hevalê ku hawîrdor nas dikirin, bîranînê xwe digotin; ”min li vê ciyî, wisa kir, te jî wisa kir û hwd.” hevalê ku nasnedikirin jî carnan bi pirs, carnan jî pirsên di hişê xwe de digotin. Gelo çiqas maye, emê kengî bigihîjin nuqtê. Piştî em ber tehtekî rawestiyan, me bêhnek kişand. Li derdorê nîvroj bû. Li asîmanan di şûna rengê şîn, ewrê reş hêdî hêdî, gav bi gav veduguheztin. Baran hûr hûr dest bi barînê kir. Bi peşkên destpêkê yên baranê re, me dest bi meşa xwe kir. Dengê ewr û brûskan wek topê giran li perdeyê guhê me diketin. Her ku baran xurt dibû, me jî dilezand. Her tiştê me şilopilo bûbû hetanî korika me. Vê carê rawestgeha trêna me li gundekî ku hatiye kuçkirin û bûye xirbe, ancax ew gund me biparêzê ji baranê. Em di şiveriyeke ku di nava hêliz û mendikan de winda bûye, me xwe gihand ew gundê kavil bûye. Hêliz û mendik, hindek tiştên spî ku di bin de kumê xwe dane serê xwe û wekî sîwanan vekirine, bi dengekî beledî û brûskan diveciniqîn raberî me dikir. Hevalek ku ew berê nedîtibûn bi meraqdarî pirs kir. Heval ev çi ne? Yek ji hevalê me ku gelek ji qerfiyan hez dikir, ”ev goştê xwezayê ye, ma we nedîtiye, tahma wan gelek xweş e, ku em gihîştin nuqtê, ku me di nava rûn de sor kir wê demê tuyê vê çêja bihûstî fêm bikî”
Belê ew tiştê ku ez bahs dikim “qîwark an li hinek herêman dibêjin Kerok” Pêşbirka qîvarkan destpêkir, ka wê kî ya herî mezin bibîne? Wê rojê me têrî xwe qîwarkan berhev kir û piştî meşeke kurt em gihîştin gund. De vêca bila hevalên fedekar di nava xirbeyan de daran kombikin. Lê ev li gorî qirşik û guniyan pir hesan bû. Hinek hevalan dar anîn û hinek heval jî bi vêxistina amadekarî û tiştên dîtir kirin. Hevalên ku di meşê de westiyabûn jî, ketibûn xeweke şêrîn.

Bêguman çîroka meşê dewam hê jî berdewam bû. Ji nişka ve dengê xuşîniya bêtalan hat. Xuyaye hevalên li van deran dixwazin têkilî deynin û xwestin pêwendiyê bi me re çêkin. Belê rast e, qodê ku tê bangkirin, koda heval Eşref bû.

Bi dengê Derya! Derya! deng bi bêtêlê ket. ev deng bi têzizê ket. Piştî rewş pirsînê, hevalên hêla dîtir gotin ku; “Dijmin li hêla Beytûlşebabê amadekariyên operasyonê dike”

Axfitina bêtêlê kir ku em hemû guhên xwe qîç bikin. Me di dilê xwe de digot; em dema vî tiştî bû. Lê heval Eşref wek ku tiştek nabûye, bi xwînsarî got; “ka em çayek dîn jî vexwin, êdî dijmin bêminete” Ev helwesta hevalê Eşref kir ku hestên me berztir bibin û ketin nava tevgerê. Piştî me bêhna xwe da û me xewa xwe girt; cardin ferman hat da ku em derbasî tevgerê bibin. Belê emê vê carê bêrawestan xwe li Katoyê bidin.

Ava Feraşînê pir zelal bû, bi rihetî mirov masiyên di tê de bêyî ku melevanî bikî ji dûr ve didît. Carek din me bi destê hev girt û em ji avê derbas bûn. Mêrgên li derdora avê kulîlkên xwe xemilandibûn, her ku em derbasî Katoyê dibûn, coşa dilê me derdiket asta herî berz. Çend dolik, çend girik me qulibandin, tenê keviyek maye emê xwe bigihînin Çelecengê, lê ew rûyê Kato bi xwe Ye, a niha sed metre maye, pêncî çend gav qediya!
Wey xwedê ev çi ye? Kalha xwezayî li pêşberî me ye, zinarê berezîvî diteyîsînin, berfa çalan jî, nexşeya Katoyê çîz kiriye, tîrêjê rojê xwe li deriyên wê dide, li ezmana parçeyê ewran xwe bi ser Katoyê zîz dikin. Her ku roj diçû ava, ewran jî rengê cuda digirtin, geh sor dibe, gih şîn, gih spî; mor bûn, belekî jî şensê me bû. Me xwe gihanda vê dîmena xweşik, em li wir kom bûn, hindek piya, hindek jî rûniştî, wêne ser wêneyên me girtin, wî demê me xwe di dilê Katoyê de dît, bi qulibandina rojê, bi xatirê xwe re em jî qulibîn milê Katoyê, emê şeva xwe di hebêza hesreta xewê de derbas bikin….

wê bidome...